• قلبی

علایم بیماری های قلب و عروق

ارسال شده در: هومینو | ۰

مهم ترین علایم بیماری های قلب عبارت است از احساس خستگی، تنگی نفس، درد

در جلوی قفسه سینه، طپش قلب و گاهی سرگیجه و ضعف، حالت تهوع و تعریق. البته

این علایم اختصاص به بیماری های قلبی ندارد و ممکن است در بیماری هایی دیگر از

جمله اضطراب، حملات پانیک (وحشت)، افسردگی و بیماری های روان تنی هم دیده شوند.

در این مقاله علایم بیماری های قلبی را به طور خلاصه توضیح می دهیم که خوانندگان

محترم این نوشته آشنایی بیشتری با این علایم پیدا کنند.

تنگی نفس

اگر تنگی نفس مربوط به قلب باشد، اغلب با بزرگ شدن اندازه قلب و تغییرات فیزیولوژیک

و تشریحی قلب همراه است. اگر فردی موقع فعالیت دچار تنگی نفس شود و در حال استراحت

تنگی نفس برطرف شود، باید قلب مورد معاینه کامل قرار بگیرد. همچنین در صورتی که

فردی در موقع دراز کشیدن و در وضعیت خوابیده دچار تنگی نفس شود و در حالت ایستاده

بهبود پیدا کند، باز هم باید قلب مورد بررسی دقیق قرار بگیرد. یکی از معیارهای مهم ناراحتی قلبی،

تنگی نفس حمله ای شبانه است که بیمار با احساس تنگی نفس به طور ناگهانی از خواب

بیدار می شود و به دلیل تنگی نفس مجبور می شود در رختخوابش بنشیند یا بایستد تا اینکه تنگی

نفس مرتفع شود. این نوع تنگی نفس ممکن است ناشی از نارسایی بطن چپ قلب باشد

و یا ممکن است در اثر تنگی شدید دریچه میترال قلب به وجود آید. به هر حال تنگی نفس اولین

علامت نارسایی بطن چپ قلب می باشد. در مواردی هم به دلیل نارسایی بطن راست قلب،

بیمار دچار ادم یا «خیز» ریوی می شود و باعث تنگی نفس شدید خواهد شد.

البته تنگی نفس به علل غیر قلبی هم ایجاد می شود. مثلاً تنگی نفس  و بیماری های قلب در موقع فعالیت در افراد

ضعیف البنیه و ناتوان، افراد خیلی چاق، افراد سالخورده و مسن، بیماری های مزمن ریه مثل

برونشیت و آسم، کم خونی و گاهی انسداد و التهاب مجاری بینی ایجاد می شود. همچنین

افرادی که در موقع دراز کشیدن دچار تنگی نفس  و بیماری های قلب  می شوند ممکن است دچار اختلال اضطرابی باشند.

اما افراد بسیار چاق و بیمارانی که دچار تجمع مایع در فضای صفاق شکم «آسیت» شده اند

و یا اشخاصی که اتساع شکم و مشکلات گوارشی و سوء هاضمه و ریفلاکس (برگشت اسید معده

و غذا از معده به مری و نای) دارند ممکن است دچار تنگی نفس در حالت خوابیده شوند. گاهی اوقات

اولین حمله شبانه آسم و یا انسداد نای (تراشه) به هر علت ممکن است تنگی نفس شبیه تنگی

نفس حمله ای شبانه قلبی ایجاد کند. بنابراین در صورت بروز تنگی نفس باید به پزشک مراجعه شود.

معمولاً در سیستم ارجاع اگر بیمار ابتدا به پزشک عمومی مراجعه کرده باشد پزشک عمومی بعد

از بررسی و معاینه، در صورتی که احتمال بدهد که تنگی نفس منشأ قلبی دارد باید بیمار را بلافاصله

به متخصص قلب معرفی نماید و در صورتی که منشأ تنگی نفس غیر قلبی تشخیص داده

شود! به متخصص داخلی و ریه و یا به متخصص اعصاب و روان ارجاع نماید.

خستگی

علامت مهم دیگر که باید مورد دقت و توجه قرار بگیرد، احساس «خستگی» است. اگر فردی

دچار خستگی زودرس در موقع فعالیت معمولی شود به شرطی که خستگی با استراحت

برطرف شود باید به فکر بیماری های قلبی بود زیرا یکی از عوارض نارسایی قلب، خستگی

زودرس و کاهش برون ده قلبی است. در این حالت خستگی زودرس شکایت اصلی بیماران

دچار بیماری قلبی مادرزادی و تنگی میترال و یا قلب ریوی همراه با فشار خون بالا می باشد.

گاهی شخص دچار حالت خستگی و بی حالی مزمن همراه با خواب آلودگی است که با استراحت

بهبود نمی یابد. در چنین حالتی علت خستگی ممکن است افسردگی و اضطراب مزمن و

یا خستگی ناشی از «آستنی» عصبی و عروقی باشد. «آستنی» به نوعی خستگی

عصبی عضلات گفته می شود.

درد جلوی قفسه سینه

از ویژگی های مهم درد جلوی قفسه سینه ناشی از ناراحتی قلبی این است که اغلب بلکه همیشه

موقع فعالیت، درد شروع می شود و شدت پیدا می کند و در موقع استراحت درد برطرف می شود

یا کاهش پیدا می کند. درد قلبی به صورت درد نقطه ای نیست بلکه ممکن است به اندازه کف دست

روی قفسه سینه دردناک شود. این درد عمقی است و معمولاً با دردهای عصبی عضلانی و اسکلتی

که زیر دست و به طور سطحی حس می شوند کاملاً متفاوت است. شایع ترین و مهم ترین علت

درد قلبی، کم خونی عروق کرونر قلب است. همان طور که می دانید عروق کرونر خون رسانی به

عضله قلب را انجام می دهند. اسپاسم و گرفتگی یا انسداد این عروق باعث کم خونی عضله قلب

و درد قلبی می شود. همچنین انفارکتوس عضله قلب (سکته قلبی) و التهاب پرده پوشاننده قلب

یعنی پریکاردیت، اتساع آئورت و کم خونی ریه هم باعث دردهای قلبی می شوند. البته باید توجه داشت که علل

غیر قلبی زیادی وجود دارد که باعث درد جلوی قفسه سینه می شوند و گاهی درد شبیه درد قلبی است.

التهاب و تحت فشار بودن ریشه های اعصاب گردنی یا پشتی به علت آرتروز یا آسیب دیسک مهره های

گردنی یا مهره های پشتی باعث درد قفسه سینه می شوند! بیماری ها و اختلالات عصبی و روانی

نظیر اضطراب و افسردگی و اختلال جسمانی سازی باعث چنین دردهایی در قفسه سینه خواهد شد.

فتق نافی، التهاب کیسه صفرا، بیماری های گوارشی، التهاب حاد لوزالمعده، اسپاسم و انقباض قلب،

زخم معده، التهاب مری، التهاب عضلات قفسه سینه و بین دنده ای، التهاب درمحل اتصال دنده ها به

غضروف در مجاورت جناغ، سندرم شانه و دست، التهاب اطراف مفصل شانه چپ و بیماری ها و التهابات ریوی،

از علل مهم درد جلوی قفسه سینه است و اغلب با درد قلبی ممکن است اشتباه شوند! بنابراین هر گونه

دردی در ناحیه قفسه سینه ممکن است تابلوی درد قلبی را تقلید کند که بایستی با دقت و توجه پزشک معالج تشخیص داده

اگر فردی موقع فعالیت

دچار تنگی نفس شود

و در حال استراحت

تنگی نفس برطرف شود،

باید قلب مورد معاینه کامل قرار بگیرد.

به طور کلی خستگی زودرس، تنگی نفس و درد جلوی

قفسه سینه در موقع فعالیت

و توأم با بی نظمی ضربان قلب

علایم مهمی هستند که نیاز به بررسی بیشتر دارند.

شود! درد قفسه سینه یکی از شکایات شایع بیماران می باشد.

طپش قلب

توجه و حساسیت فرد روی ضربانات قلب ممکن است ناشی از اضطراب باشد. ترس از وجود بیماری

قلبی گاهی باعث تشدید اضطراب و تشدید ضربان قلب می شود اما گاهی اوقات نیز طپش قلب

ناشی از کم خونی، پرکاری تیروئید، ضعف عمومی و بیماری ها و آرتیمی های قلبی باشد.

تاکیکاردی یا طپش قلب گاهی به طور طبیعی اتفاق می افتد. در این حالت ضربانات قلب به صورت

سریع ولی منظم و قوی به طور تدریجی یا ناگهانی افزایش پیدا می کند و تدریجا کاهش می یابد!

این نوع از طپش قلب در هنگام ورزش و فعالیت و یا افزایش دمای بدن و یا در شرایط عصبی اتفاق می افتد.

البته آریتمی های قلب که به صورت طپش قلب حمله ای اتفاق می افتد گاهی به شدت ناراحت کننده هستند

و باعث ترس و اضطراب بیمار می شوند. حملات طپش قلب در این موارد به طور ناگهانی شروع می شود و به

طور ناگهانی نیز ممکن است حملات طپش قلب متوقف شود.

به طور کلی خستگی زودرس، تنگی نفس و بیماری های قلب و درد جلوی قفسه سینه در موقع فعالیت و توأم با بی نظمی

ضربان قلب علایم مهمی هستند که نیاز به بررسی بیشتر دارند. در چنین مواردی توصیه می شود به

درمانگاه داخلی قلب مراجعه شود. در بدو ورود به درمانگاه، بیمار مورد معاینه اولیه قرار می گیرد. سپس نوار قلب (EKG)

انجام می شود و در صورت ضرورت اقدامات تشخیصی بعدی انجام خواهد شد. در صورت لزوم دارو تجویز می گردد

و بیمار می تواند با خاطری آسوده به منزل برگردد!

  • تزریق

نکات مهمی که در هنگام خونگیری و تزریق خون باید رعایت گردد

ارسال شده در: هومینو | ۰
برای خون گیری و یا تزریق خون لازم است که هویت بیمار تایید گردد .

زیرا در صورت تزریق اشتباهی خون به فرد دیگر ، به دلیل تفاوت گروه های

خونی می تواند موجب از دست رفتن جان بیمار گردد .

چنانچه بیمار هوشیار است قبل از نمونه گیری از خود فرد، نام،

نام*خانوادگی، و تاریخ تولد را پرسیده و مشخصات بیمار را با پرونده و

اطلاعات فرم درخواست خون مقایسه نمائید.

• در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات پرونده و فرم

درخواست تکمیل شده خون انجام گیرد.

• چنانچه بیمار غیر هوشیار است(یا موارد اورژانس) باید طبق دستورالعملهای

داخلی درهربیمارستان شناسایی این بیماران تعریف شده باشد.

(به عنوان مثال می توان از یک نام مستعار و شماره پرونده بیمار جهت شناسایی استفاده نمود.)

۲- تهیه نمونه خون قبل از تزریق خون

• در زمان خونگیری چنانچه بیمار در حال دریافت مایعات تزریقی از یک

دست است، به منظور اجتناب از ترکیب نمونه با مایعات تزریقی بهتر است

از بازوی دیگر بیمار استفاده کرد و یا درصورت لزوم از پائین تر از محل تزریق،

نمونه را تهیه نمود.

در صورتی که مجبور هستید از محل تزریق یا نمونه را از رگی که سرم در

حال تزریق است تهیه کنید ۵ تا ۱۰ میلی لیتر خون دریافتی اولیه را دور ریخته

و نمونه جدید را جهت انجام آزمایش جمع آوری کنید

• نمونه خون همولیز حتی الامکان باید با نمونه صحیح جایگزین شود.

• نمونه قبل از تزریق نباید بیش از سه روز قبل از تزریق جمع آوری شوند

مگر مشخص باشد بیمار حامله نبوده و یا درخلال ۳ ماه قبل تزریق خون

نداشته است.

• اگربیماردر ۱۰روز گذشته تزریق خون داشته است نمونه قبل از تزریق

نباید بیش از یک روز قبل از تزریق جمع آوری شود.

• لازم به ذکر است برای غربالگری آنتی بادی و کراس مچ و تعیین گروه

خون و Rh، می توان از نمونه های لخته و یالوله ای که دارای EDTA است،

استفاده شود

• (از برچسب زدن قبلی لوله های چند بیمار (به عنوان مثال در ایستگاه پرستاری)

و سپس اقدام به نمونه گیری از بیماران شدیدا پرهیز گردد.)

۳- مواردی که باید حتما روی برچسب قید گردند :

• نام، نام خانوادگی بیمار

• تاریخ تولد

• شماره پرونده

 سایر موارد :

• تاریخ وساعت خونگیری

• نام یا نام مخفف فردی که نمونه*گیری کرده است.

• دو مورد آخر را می توان یا روی برگه در خواست آزمایش یا روی برچسب

لوله یادرسیستم کامپیوتری قید گردند

دستورالعمل مراقبت قبل از تزریق خون

الف : بررسی نمایید قبل از هر تزریق موارد زیر مهیا بوده و سپس اقدام

به تحویل گرفتن خون و فرآورده از بانک خون نمایید:

۱. انتخاب محل مناسب تزریق در بیمار-آماده بودن بیمارو پرستار جهت تزریق

۲. ست تزریق خون

۳. سر سوزن با سایز مناسب (در بالغین G 22-14) ومعمولا سایز

G 20 -18 استفاده

می شود. دربچه ها(G24-22)

۴. موجود بودن داروهایی از قبیل آنتی هیستامین-اپی نفرین

۵. محلول سدیم کلراید تزریقی

۶. کپسول اکسیژن

۷. دستگاه ساکشن

۸. بررسی شود آیا طبق تجویز پزشک معالج بیمار قبل از تزریق نیاز به

دریافت دارودارد یا خیر

 نکته : حداکثر فاصله زمانی بین تحویل گرفتن کیسه خون کامل و

گلبول قرمز از بانک خون تا تزریق ۳۰دقیقه می باشد.

ب- تحویل گرفتن خون و فرآورده توسط بخش

۱. نحوه ارزیابی خون و فرآورده خون

اگرکیسه خون یا فرآورده دارای هر یک از شرایط زیر باشد باید به بانک

خون عودت داده شود.

 هر گونه نشت از کیسه

 رنگ غیر طبیعی(بنفش –ارغوانی … )

 همولیز

 وجود لخته

 گذشتن از تاریخ انقضاء فرآورده

 وجود کدورت

 وجود گاز در کیسه (کیسه باد کرده)

 برچسب ناسالم

• در صورت وجود هر کدام از موارد بالا پرستار باید از تحویل گرفتن خون

و فرآورده* خودداری کند و با تکمیل قسمت مربوطه در فرم مشخصات

خون ارسالی برای بیمار کیسه را عودت دهد.

۲. نوع فرآورده درخواستی

۳. گروه خون و Rh بیمار و کیسه خون

۴. شماره ویژه واحد اهدایی قید شده برروی کیسه خون با شماره

اهدا قید شده در فرم تحویل خون

ج- تایید هویت بیمار:

 قبل از تزریق از خود فرد، نام، نام*خانوادگی، و تاریخ تولد را پرسیده و

مشخصات بیمار را با پرونده و فرم درخواست تکمیل شده خون مقایسه نمائید.

 در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات فرم درخواست

خون وفرم مشخصات کیسه خون وفرآورده ارسالی از بانک خون

 نکات ویژه ای که قبل از تزریق باید رعایت شوند

۱. هیچ نوع دارو نباید به کیسه فرآورده خون و یا ست تزریق خون اضافه گردد،

چه قبل از تزریق و چه در زمان دریافت خون. محلول رینگر نیزبه دلیل داشتن

کلسیم که می تواند با سیترات موجود در کیسه خون ایجاد لخته کند نباید داده شود.

محلول های دکستروز نیز باعث لیز گلبول های قرمز می شوند. چنانچه

هرکلوئید یا کریستالوئیدی برای بیمار لازم باشد باید ازیک رگ (IV Line) جداگانه

تزریق گردد (نرمال سالین تنها محلولی است که همراه با فرآورده خونی می*توان تجویز کرد).

۲. تمام فرآورده*های خون باید توسط یک ست تزریق خون که شامل

فیلترها۲۶۰-۱۷۰ میکرونی استاندارد است تزریق شود و تنها یک ست تزریق

خون به هر کیسه وصل گردد. پلاکت ها باید توسط ست مخصوص فرآورده*های

پلاکتی تزریق شوند و در ابتدا لازم است ست با نرمال سالین شستشو شود.

از فیلترهای میکروست هم می*توان برای فیلتر کردن حجم*های کم کنسانتره*های

پلاکتی، کرایو، انعقادی و لیوفیلیزه استفاده کرد. از فیلترهای کاهنده لکوسیت، جهت

جلوگیری از واکنش*های تب زا و آلوایمیونیزه شدن علیه HLA استفاده می شود.

۱. دستور پزشک را به دقت کنترل کنید.

۲. قبل از آغاز تزریق خون علائم حیاتی بیمار را کنترل کنید.

۳. در مورد هر گونه واکنش قبلی نسبت به تزریق خون از بیمار سؤال کنید.

۴. فرم رضایتنامه تزریق خون توسط بیمار یا همراه امضاء شود.

۵. برگ درخواست خون را با برچسب کیسه خون مطابقت داده و نام بیمار ،

شماره کیسه خون ، نوع گروه خونی و ارهاش و تاریخ انقضای خون را کنترل نمایید .

کنترل مواردمذکور توسط مسئول آزمایشگاه ، پرستار مسئول بیمار و یک نفر پرستار

دیگر صورت گرفته و لازم است فرم مخصوص تزریق خون توسط هر دو پرستار امضاء شود.

۶. خون را از نظر وجود لخته مشاهده کنید ، در صورت وجود لخته ، خون

را به بانک خون بازگردانید.

۷. خون باید در یخچال در دمای کنترل شده ۴ درجه سانتی گراد نگهداری شده

و حداکثر مدت مجاز نگهداری خون در دمای اتاق قبل از تزریق نیم ساعت می باشد.

همچنین حداکثر ظرف مدت ۲ ساعت باید تزریق انجام شود.

۸. در صورت نیاز به گرم کردن خون از گرمکن مخصوص استفاده شود ، روشهایی

چون استفاده از فن کوئل ، نگهداری در دست و … جایز نیست.

۹. دستهای خود را بشوئید و از دستکش یکبار مصرف استفاده کنید.

۱۰.وسایل لازم را بر بالین بیمار ببرید)ست خون فیلتردار ، فرآورده های خونی ،

رابط Y شکل ، سرم نرمال سالین تزریقی۹ /۰% و سرسوزن با آنژیوکت ۱۸ یا بالاتر و ……)

۸. توضیحات لازم را در مورد پروسیجر به بیمار بدهید.

۱۲.علائم واکنش آلرژیک به خون (خارش ، کهیر ، گرگرفتگی ، تنگی نفس ، تهوع ، تب و … )

را به بیمار آموزش دهید ، تا در صورت بروز شما را مطلع کند.

۱۳.تنها مایع وریدی مجاز جهت تزریق در حین ترانسفوزیون خون ، نرمال سالین ۹/۰% می باشد.
۱۴.در صورت تزریق نرمال سالین همراه با خون بطور همزمان از یک ورید از رابط Y شکل استفاده کنید.
۱۵.ست خون را هواگیری نموده به راه وریدی وصل کنید ، فیلتر محفظه قطره زن داخل خون قرار گیرد.
۱۶.قطرات را تنظیم کنید . ۱۵دقیقه اول قطرات آهسته و ۱۰ الی ۱۵ قطره در دقیقه بوده
در طول این مدت بیمار را کاملاً تحت نظر داشته باشید ، معمولاً اولین علائم حساسیت
در این زمان اتفاق می افتد . در صورت بروز هرگونه واکنش ، جریان خون سریعا
قطع شده و نرمال سالین تزریق شود.
۱۷.در صورت عدم واکنش نسبت به خون ، سرعت تزریق را بتدریج افزایش دهید.
۱۸.وضعیت بیمار را در طول ترانسفوزیون به دفعات کنترل نمایید.
۱۹. بعد از اتمام پروسیجر ، برچسب شماره کیسه خون را به برگه ثبت گزارشات پرستاری الصاق نمائید.

۲۰. بعد از اتمام خون ، مقداری سرم نرمال سالین۹/۰% تزریق و علائم حیاتی را کنترل نمائید.

۲۱. اطلاعات خود را در پرونده بیمار ثبت کنید (زمان شروع و اتمام ، مقدار و نوع فرآورده ،

علائم حیاتی بیمار ، میزان سرم تزریقی و نکات مورد ارزشیابی از قبیل تغییرات علائم حیاتی ،

وضعیت سلامت بیمار ، وجود واکنش های حساسیتی و مداخلات پزشکی و پرستاری در این خصوص)

 تکرار مهمترین وظایف پرستاری

۱- تایید هویت بیمار:

الف- قبل از تهیه نمونه خون جهت انجام آزمایشات قبل از تزریق و کارت شناسایی

ب- قبل از تزریق خون وفرآورده

۲- بررسیهای موردنظر در خصوص فرآورده تحویل گرفته شده از بانک خون بیمارستان

۳- بررسی دقیق مشخصات روی برچسب کیسه خون

۴- نگهداری صحیح خون و فرآورده ها تا زمان تزریق

۵- گرم کردن خون در صورت دستور پزشک

کنترل دقیق و شناسایی بیمار قبل از شروع تزریق خون و تطبیق آن با مشخصات

ثبت شده بر روی کیسه خون و فرم های درخواست خون

۶- تزریق صحیح خون

۷-آشنایی با عوارض واقدامات لازم در هنگام بروز عوارض ناشی از تزریق خون